تأکید آب منطقه‌ای البرز بر کاهش ۱۵ درصدی مصرف و ذخیره‌سازی سیلاب‌هااین نشست روز پنجشنبه ۱۴ آبان‌ماه در سالن شهدای دولت استانداری البرز برگزار شد. مجتبی عبداللهی؛ استاندار البرز، در این نشست با اشاره به ناترازی حامل‌های انرژی و ضرورت مدیریت مصرف در فصل سرد، بر نقش همراهی مردم در عبور از شرایط پیش‌رو تأکید کرد.

در بخش دیگری از این نشست، داود نجفیان، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز، در گفت‌وگو با خبرنگاران به تشریح وضعیت منابع آب استان، فشار ناشی از افزایش جمعیت و بارگذاری‌های صنعتی و کشاورزی، اقدامات انجام‌شده برای تأمین آب و برنامه‌های مدیریت منابع سطحی و زیرزمینی پرداخت.

داود نجفیان در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا خبر داد؛

کسری ۱.۶ میلیارد مترمکعبی آب زیرزمینی در البرز

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز در پاسخ به خبرنگار ایرنا، با اشاره به بارگذاری‌های جمعیتی و فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی فراتر از ظرفیت منابع استان گفت: طی دهه‌های گذشته، نیازهای بخش‌های مختلف از جمله شرب، کشاورزی و صنعت در البرز افزایش یافته و این استان به دلیل مهاجرت از سایر مناطق کشور و استقرار فعالیت‌هایی با کارکرد ملی، با فشار مضاعفی بر زیرساخت‌ها و منابع آبی روبه‌رو شده است.

نجفیان افزود: همجواری البرز با تهران و رشد تقاضا برای خدمات و زیرساخت‌ها، محدودیت‌های موجود را تشدید کرده است. اگرچه در سال‌های اخیر پروژه‌های مهمی در بخش زیرساخت آب اجرا و به بهره‌برداری رسیده، اما دستیابی به شرایط پایدار برای تأمین آب در سال‌های آینده، بدون بازنگری در الگوهای مصرف امکان‌پذیر نیست.

وابستگی ۷۵ درصدی آب استان به منابع زیرزمینی

نجفیان با تشریح ترکیب منابع تأمین آب استان اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۷۵ درصد مصارف آب البرز از منابع زیرزمینی و حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد از منابع آب سطحی تأمین می‌شود. میزان آب قابل برنامه‌ریزی برای برداشت از منابع زیرزمینی استان حدود ۱۸۰ میلیون مترمکعب است، اما مصارف موجود از این ظرفیت فراتر رفته و تداوم این روند، کسری قابل توجهی را در ذخایر آبخوان‌ها رقم زده است.

وی با بیان اینکه در نتیجه برداشت‌های بی‌رویه طی دهه‌های گذشته، حدود یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون مترمکعب از ذخایر آب زیرزمینی استان از دست رفته است، نسبت به پیامدهای ادامه این وضعیت هشدار داد و گفت: در برخی مناطق غرب استان، میزان فرونشست زمین به حدود ۳۰ سانتی‌متر در سال می‌رسد و در صورت تداوم برداشت بیش از ظرفیت آبخوان‌ها، زیرساخت‌های حیاتی استان نیز در معرض تهدید قرار می‌گیرند.

اقدامات تأمین آب و ضرورت کنترل برداشت

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای عبور از دوره‌های دشوار خشکسالی گفت: طی چند سال گذشته میزان بهره‌برداری از منابع آب سطحی و برخورداری از ظرفیت سدهای کرج و طالقان افزایش یافته و در دوره‌های اوج تنش آبی، از ظرفیت این منابع برای تأمین نیاز استان استفاده شده است.

وی با اشاره به نگرانی‌هایی که در دوره‌های کم‌آبی درباره پایداری تأمین آب شرب مطرح می‌شود، افزود: با وجود شرایط دشوار منابع آبی، پایداری تأمین آب شرب تا حد زیادی مدیریت شد. همچنین در سال جاری اقدامات گسترده‌ای برای برخورد با برداشت‌های غیرمجاز انجام گرفت و هزاران حلقه چاه غیرمجاز مسدود شد.

نجفیان تأکید کرد: پروژه‌های زیرساختی می‌توانند بخشی از محدودیت‌های تأمین آب را جبران کنند، اما پایداری منابع زمانی محقق می‌شود که میزان برداشت از آبخوان‌ها با ظرفیت قابل تجدید آن‌ها متناسب باشد و بارگذاری بیش از توان منابع زیرزمینی متوقف شود.

تکلیف کاهش ۱۵ درصدی مصرف آب

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز با اشاره به برنامه‌های مدیریت مصرف گفت: برای حفظ منابع آب استان مقرر شده است برداشت از منابع آب سطحی و زیرزمینی و مجموع مصرف آب کاهش یابد. بر همین اساس، امسال باید مصرف آب نسبت به سال گذشته ۱۵ درصد کاهش پیدا کند و افزایش مصرف در برنامه مدیریت منابع استان جایی ندارد.

وی افزود: با اجرای پروژه‌های مهم آبرسانی در شهر جدید مهستان و مناطق غربی استان، پایداری نسبی تأمین آب در این محدوده تقویت شده و در شرق استان نیز طرح‌های بزرگ زیرساختی آغاز شده است؛ با این حال، توسعه تأسیسات به‌تنهایی پاسخگوی فشار فزاینده بر منابع آب نخواهد بود.

نجفیان با اشاره به افت سطح آب زیرزمینی و تأثیر آن بر کیفیت منابع گفت: سطح آب زیرزمینی در برخی مناطق نسبت به گذشته ۲۰ تا ۳۰ متر افت کرده است. این وضعیت نشان می‌دهد که برای حفاظت از منابع آب، باید در کنار اجرای طرح‌های تأمین و انتقال آب، مدیریت برداشت و اصلاح الگوی مصرف نیز با جدیت دنبال شود.

نقش رسانه‌ها در آگاهی‌بخشی درباره بحران آب

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای البرز با تأکید بر نقش مشارکت عمومی در مدیریت منابع آب بیان کرد: تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد که حتی در مناطق دارای تنش شدید آبی نیز می‌توان با مدیریت مصرف و اصلاح رفتارهای روزمره، شرایط را کنترل کرد.

وی ادامه داد: توسعه زیرساخت‌ها می‌تواند در تأمین نیاز دوره‌های اوج مصرف تابستان مؤثر باشد، اما اگر سرانه مصرف اصلاح نشود، ظرفیت منابع آبی استان به‌تدریج از دست خواهد رفت. از رسانه‌ها انتظار داریم با تداوم اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی، حساسیت جامعه نسبت به محدودیت منابع آب و ضرورت صرفه‌جویی را افزایش دهند؛ چراکه حفاظت از آب تنها مسئولیت دستگاه‌های متولی نیست و مشارکت همه شهروندان را می‌طلبد.